- Bữa ăn đảm bảo đủ năng lượng và cân đối các thành phần dinh dưỡng.
- Cần duy trì ổn định các thành phần dinh dưỡng trong bữa ăn, đặc biệt là lượng tinh bột, nếu tăng thêm hoặc giảm đi cần có lộ trình, không nên tăng giảm đột ngột và thông báo với bác sỹ điều trị để thay đổi liều lượng thuốc phù hợp.
- Các bữa ăn cần đúng giờ, tuân thủ đúng giờ ăn và giờ dùng thuốc theo chỉ định.
- Người bệnh đái tháo đường có bệnh mãn tính kèm theo cần có chế độ ăn phù hợp: bệnh tăng huyết áp – ăn nhạt tương đối, bệnh thận mạn – giảm protein, bệnh nhân có rối loạn chuyển hóa lipid – giảm acid béo bão hòa.
- Uống nhiều nước.
CÁC THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG TRONG KHẨU PHẦN ĂN CỦA NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Carbonhydrate (Glucid):
Carbonhydrate là thành phần cung cấp năng lượng chính của cơ thể và hệ thần kinh trung ương.
Đối với người bệnh đái tháo đường, thành phần cacrbonhydrate cần chiếm 50 -60% khẩu phần ăn. Cụ thể carbonhydrate nên chiếm 45 -60g cho bữa chính, 15 – 30g cho bữa nhẹ.
Ưu tiên sử dụng các loại glucid phức hợp, giàu chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, tránh đường máu tăng đột ngột sau ăn: ngô, khoai, gạo lứt, yến mạch,...
Hạn chế các loại đường đơn và các thực phẩm có hàm lượng đường cao, những loại thực phẩm này hấp thu nhanh gây tăng đường máu đột ngột, khó kiểm soát: bánh, kẹo, nước ngọt, nước ép trái cây.
Nên phối hợp thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (như cơm trắng) với thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp (rau xanh) để giảm tốc độ hấp thu đường vào máu.
Chất đạm (protein, protid):
Protein là thành phần cần thiết cung cấp năng lượng và khối cơ bắp cho cơ thể.
Protein nên chiếm 15 – 20% khẩu phần ăn người bệnh đái tháo đường hoặc 0.8 g/kg cân nặng.
Ưu tiên các đạm từ các nguần lành mạnh như: thịt da cầm đã loại bỏ da, hải sản, các loại đậu,…
Đối với người suy giảm chức năng thận, lượng đạm đưa vào cơ thể cần kiểm soát chặt chẽ.
Chất béo (Lipid):
Chất béo là nguần cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể sau carbonhydrate.
Chất béo nên chiếm 25% khẩu phần ăn người bệnh đái tháo đường.
Ưu tiên các loại chất béo không bão hòa có nhiều trong dầu thực vật như dầu vừng, dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu ô liu,…hoặc chất béo có trong các loại hạt (hạnh nhân, hạt điều, mắc ca), chất béo trong quả bơ.
Chất béo giúp no lâu, giảm cảm giác thèm ăn, giảm lượng carbonhydrate, góp phần quan trọng trong kiểm soát đường huyết.
Chất xơ (Fiber):
Chất xơ làm chậm quá trình hấp từ hấp thu đường vào máu, giảm tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn. Giúp kiểm soát đường huyết ổn định.
Chất xơ làm giảm hấp thu cholesterol sau bữa ăn, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Chất xơ tăng cảm giác no lâu, giảm cảm giác thèm ăn.
Chất xơ làm tăng độ nhạy cảm của mô đối với insulin.
Chất xơ có nhiều trong rau, củ, quả; các loại ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, lúa mạch); các loại đậu và hạt; gạo không xay xát kỹ (gạo lứt).
Hàm lượng chất xơ nên chiếm khoảng 14g cho mỗi 1000 calo tiêu thụ mỗi ngày.
Vitamin, khoáng chất và nước:
Vitamin thúc đẩy quá trình trao đổi chất, tham gia vào quá trình miễn dịch, thúc đẩy sự phát triển của cơ thể.
Người bệnh đái tháo đường nên hạn chế lượng muối đưa vào cơ thể < 6g một ngày.
Uống đủ nước lọc giúp cơ thể điều hòa đường huyết và đào thải độc tố tốt hơn.